Төмөр дутал ба жирэмсэн үе

Төмөр нь хүчилтөрөгч тээвэрлэх, электрон зөөвөрлөх болон ферментийн үйл ажиллагаанд оролцдог тул бүх эсийн хэвийн үйл ажиллагаанд зайлшгүй шаардлагатай шим тэжээл юм. Бодисын солилцоо өндөртэй эсүүд төмрийг илүү ихээр шаарддаг бөгөөд төмрийн дутагдлын үед үйл ажиллагааны алдагдалд өртөх эрсдэл өндөр байдаг.

Жирэмсний үед эхийн цусны эзлэхүүн нэмэгдэх, ураг өсөж хөгжихтэй холбоотойгоор төмрийн хэрэгцээ огцом нэмэгддэг. Иймээс жирэмслэлт нь төмрийн дутагдал үүсэх эрсдэл өндөртэй, эсвэл аль хэдийн төмрийн дутагдалтай байх боломжтой физиологийн нөхцөл юм. Гэвч гемоглобин болон ферритиний түвшин зэрэг түгээмэл хэрэглэгддэг биомаркеруудын хязгаарлагдмал байдлаас шалтгаалан жирэмсний үеийн төмрийн дутагдлыг оношлох нь заримдаа хүндрэлтэй байдаг.

Төмрийн дутагдал нь эхийн өвчлөл нэмэгдэх, нярайн жин бага төрөх, дутуу төрөлт болон умайн дотор өсөлт саатах зэрэг жирэмсний таагүй үр дагавартай холбоотой. Ялангуяа хурдан хөгжиж буй ургийн тархи төмрийн дутагдалд өртөх онцгой эрсдэлтэй бөгөөд энэ нь эхийн төмрийн дутагдал, артерийн даралт ихсэлт, тамхидалт эсвэл глюкозын солилцооны алдагдлын улмаас үүсч болно.

Жирэмсний үед эхийн төмрийн хэрэглээ бага байх нь үр удамд аутизм, шизофрени болон тархины бүтцийн өөрчлөлт үүсэх эрсдэлтэй холбоотой гэж үздэг.

Төмрийн дутагдалтай төрсөн нярайд танин мэдэхүйн ой тогтоолт муудах, мэдээлэл боловсруулах хурд удаашрах, эх–нярайн холбоо сулрах зэрэг өөрчлөлт илэрдэг бөгөөд эдгээр нь төрсний дараа төмөр нөхсөн ч бүрэн арилахгүй, удаан хугацаанд хадгалагдаж болзошгүй.

Ургийн үеийн төмрийн дутагдлын туршилтын загварууд нь төмрөөс хамааралтай моноамин мэдрэлийн дамжуулалт, мэдрэлийн эсийн өсөлт ба ялгаран хөгжил, миелинжилт зэрэг үйл явцууд богино хугацаанд төдийгүй насанд хүрсэн хойно хүртэл алдагддаг болохыг баталдаг.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7492370/